Ojczyzna w „Panu Tadeuszu”

Ojczyzna w „Panu Tadeuszu”. Arkadia? Niezupełnie…

Szanowne, Szanowni,
dzisiaj już ostatnia część z cyklu „Pan Tadeusz” w szkole podstawowej. Zadanie przed uczniami dosyć trudne. Trzeba scharakteryzować szlachtę i uogólnić swoją wiedzę o epopei, aby wysnuć wnioski na temat niejednowymiarowego obrazu ojczyzny w dziele.

Mam nadzieję, że piętnastolatki sobie z takim uogólnieniem poradzą. Ufam, że na tyle poważnie traktowaliśmy ich, że teraz nie będą mieć obaw przed wyrażaniem własnych ocen. 
Zwracam się do Państwa z prośbą o uprzejmość. Jeśli zechcecie skorzystać z propozycji, proszę, napiszcie mi, co się udało, a z czym były trudności. Sama, niestety, nie mogę sprawdzić w praktyce, ale żywię szczerą nadzieję, że Państwo pozwolicie mi zweryfikować pomysły. 

Jaki obraz Polski wyłania się z „Pana Tadeusza”?

Witam Cię bardzo serdecznie i życzę świetnej kondycji.


Kończymy omawianie „Pana Tadeusza”. To nasze ostatnie spotkanie w tym cyklu. Pora zebrać wnioski. Przyjrzymy się dzisiaj, jaki obraz Polski wyłania się z epopei. Zastanowimy się, czy to wyidealizowana kraina miodem i mlekiem płynąca zamieszkała przez doskonałych ludzi czy może jednak nie do końca? Scharakteryzujemy mieszkańców i gości Soplicowa, spróbujemy odczytać, jakie drogi na przyszłość wskazuje poeta. A na koniec podyskutujemy, czy cechy szlachty w nas żyją, czy je odziedziczyliśmy jako naród po przodkach.
Zapraszam do pracy.

Pozwól na kilka zdań wprowadzenia:

Akcja poematu toczy się w roku 1811 i 1812. To ważne. Dlaczego? Dlatego że obrazuje dorosłych ludzi, którzy pamiętają niedawne wydarzenia historyczne: rozpaczliwą walkę reformatorów skupionych wokół króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, którzy próbują zapobiec kolejnym rozbiorom Polski (do pierwszego doszło w 1772 roku) i doprowadzają do uchwalenia Konstytucji 3. Maja 1791 r., niezwykle nowoczesnej jak na owe czasy ustawy zasadniczej. Polska miała być monarchią konstytucyjną rządzoną przez dziedzicznego króla i Sejm, miała być więc państwem demokratycznym. Niestety, rozzuchwalona magnateria zawiązała Konfederację Targowicką (1792), co w konsekwencji doprowadziło do drugiego rozbioru Polski (1793). Patrioci zorganizowali powstanie kościuszkowskie przeciw zaborcom (1794), ale ulegli przeważającej sile przeciwnika. Stąd już tylko krok do trzeciego rozbioru I Rzeczypospolitej (1795), która zniknęła jako państwo z map Europy. Polacy się nie poddali, poszli na obczyznę i tam u boku Napoleona Bonapartego utworzyli Legiony Polskie we Włoszech. Stamtąd właśnie w 1811 r. czekają ratunku mieszkańcy Soplicowa i okolic. W 1812 roku Napoleon wyrusza na wojnę z Rosją (czyli jak mówi się w Soplicowie – z Moskalami). Generałowie Legionów Polskich goszczą w Soplicowie.

Po co Ci to opowiadam? Żebyś zrozumiał, że Adam Mickiewicz powołuje w poemacie do życia Polskę, której już nie było, kiedy pisał swoje arcydzieło. Napoleon pod Moskwą poniósł klęskę. Powstanie listopadowe 1830 – 1831 roku upadło. Polacy znów musieli opuścić kraj rodzinny. Marzą o wolności, wspominają niepodległą ojczyznę i budują w sobie jej wyidealizowany obraz. Mickiewicz jest wśród nich.


Przyjrzyj się uważnie zachowaniom bohaterów epopei. W tym celu uważnie przeczytaj i przemyśl dokument Zachowania szlachty. Znajdziesz tam zestawienie faktów. Ich ocenę pozostawiam Tobie.

Teraz dokonaj oceny zachowań, posługując się formularzem Ocena zachowania bohaterów „Pana Tadeusza”. Pamiętaj, to nie jest sprawdzian, każda Twoja odpowiedź jest słuszna, jeśli potrafisz ją logicznie uzasadnić, odwołując się do treści epopei. Podziel się przekonaniami i wątpliwościami z kolegami.

Zaczynamy wyciągać wnioski. Wypełnij formularz Zalety i wady szlachty ukazanej w „Panu Tadeuszu”. Przedstaw swoje wnioski na forum.

Podyskutuj o nich z kolegami. Ustalcie wspólnie po 5 najważniejszych zalet i wad Polaków z kart „Pana Tadeusza”. Ustalcie wspólne stanowisko w kwestii Mickiewiczowskiej oceny odchodzącej w przeszłość Polski. Zastanówcie się, jakie drogi ratunku podpowiada wieszcz. Czy uważacie je za skuteczne? Czy Polakom udało się z nich skorzystać? Jakie zalety i wady społeczne zauważacie dziś w Polakach? Czy są wśród nich te, o których pisał wieszcz?

Z tymi pytaniami Cię zostawiam. Nawet jeśli nie przedyskutujecie ich dogłębnie, mam nadzieję, że zechcesz sobie na nie odpowiedzieć. To również Twoje dziedzictwo. To Ciebie kształtuje.



Dziękuję Ci bardzo serdecznie. Wierzę, że, Drogi Uczniu, przez cały cykl pracowałeś na miarę swoich możliwości i jestem pewna, że ten wysiłek nie pójdzie na marne. Stajesz się dojrzalszy, wiesz więcej, uczysz się krytycznie myśleć. A to w życiu bardzo potrzebne.


Wszelkiej pomyślności
 
autorka cyklu


Ocena zachowania bohaterów „Pana Tadeusza” (google.com)

Zalety i wady szlachty ukazanej w „Panu Tadeuszu” (google.com)

Zachowania szlachty – Dokumenty Google

Link do Classroom
Kod zajęć ecyi62y

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.