030 Kartka z zeszytu. Dialogi z tradycją Zbigniew Herbert Historia Minotaura

Temat: Dialogi z tradycją – Zbigniew Herbert Historia Minotaura

Krajobraz grecki przemówił do mnie patetycznym głosem mitu i tragedii

Zbigniew Herbert

Po lekcji będziesz:

  • rozumiał/a utwór Herberta;
  • w czytanym tekście wskazywał/a obecność toposu antycznego; wyjaśniał/a jego znaczenie;
  • wyjaśniał/a, dlaczego mity i toposy greckie (śródziemnomorskie) można nazwać wspólnym językiem kultury europejskiej.
  1. Twórczość Zbigniewa Herberta jest dialogiem z tym, co najbardziej wartościowe w kulturze naszej cywilizacji. Wiersze, krótkie prozy, eseje, szkice przywołują idee, wartości, zdarzenia, które od tysięcy lat kształtowały kondycję intelektualną i moralną oraz wrażliwość artystyczną Europejczyków. Lektura tekstów Herberta jest świadectwem czułej pamięci, wzbogacającym spotkaniem ze spuścizną przodków, przywracaniem tego, co od tysiącleci tworzyło humanistyczną postawę dzisiejszych pokoleń. W tym wielogłosie iluminującym pięknem, emocjonalnym widzeniem świata, głębokimi refleksjami nad przemijalnością wszystkiego, co dla człowieka ważne, wyróżnia się Pan Cogito (1974) – jeden z najbardziej niezwykłych tomików wierszy w historii literatury polskiej. W zbiorze, mającym ogromny wpływ na postawy kolejnych generacji Polaków, istnieje wiele tekstów, które wywołują rezonans w duszy i umyśle uważnego czytelnika. Jednym z nich jest Historia Minotaura – wysublimowana opowieść zamknięta w formie miniatury literackiej.

Anna Podemska – Kałuża, Gry z mitem greckim

  1. Nawiązania do mitycznej opowieści, kreacja głównych bohaterów mitu

W mitologii

Elementy wspólne

W utworze Herberta

Gmach bez wyjścia, miejsce odosobnienia, izolacji

labirynt

Rodzaj szkoły myślenia, system korytarzy od najprostszych do coraz bardziej skomplikowanych; różnica poziomów; schody abstrakcji; Minotaur nic z tego nie rozumiał;

miejsce wyzwalające poczucie zagubienia, goryczy, bezradności; miejsce tortur

Heros, triumfator, pogromca monstrum podstępny, nieludzki,

Tezeusz

„zręczny morderca”,
bezlitosny, okrutny, zabójca do wynajęcia przez władzę

Pazerne monstrum, potwór, budzi grozę

Minotaur

Książę, z nienaturalnie dużą głową, silny, nieco melancholijny – matołek
niedorozwinięty, nieszczęśliwy, zagubiony, bezbronny kaleka

Genialny artysta, wynalazca, budowniczy labiryntu

Dedal

Modny inżynier, twórca głośnego kierunku architektury pedagogicznej,
twórca miejsca tragedii Minotaura

Rozumny król, chroni poddanych

Minos

Chce zgładzić szkaradnego, nieudanego syna, bezwzględny, okrutny władca

  1. Analiza puenty utworu Herberta – Zabity książę odnajduje wreszcie mądrość. Labirynt – niepotrzebny już elementarz.
  2. Wnioski: Herbert dokonuje reinterpretacji mitu. Opowieść okazuje się przerażająco banalna: książę z powodu swej ułomności zostaje ukryty, a potem zabity z rozkazu ojca. Nawet tak przetworzony mit odsłania prawdy ludzkiego istnienia: odwieczną bezwzględność władzy, której słabi i kalecy nie są potrzebni, więc należy się ich pozbyć oraz majestat i potęgę śmierci – zabity książę odnajduje wreszcie mądrość.
  3. Wyjaśnienie pojęcia reinterpretacja – ponowne, inne odczytanie

Wyraz reinterpretować jest zbudowany tak samo jak wyraz rehabilitować. Jakie znaczenie wnosi przedrostek re- ? Podaj trzy przykłady wyrazów utworzonych w ten sam sposób.

re-

  1. «pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: znów, powtórnie, ponownie, na nowo»

____________________________________________

____________________________________________

____________________________________________

  1. Ironia w tekście Herberta. Ironicznie Herbert odnosi się zarówno do Dedala i jego dzieła, jak i do Tezeusza oraz Minosa. Sympatia mówiącego jest po stronie skrzywdzonego nieszczęśnika. Ironia podkreśla wymowę utworu.
  2. Zadanie domowe: Przygotuj się do powtórzenia z antyku grecko-rzymskiego.

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.