Do czego nauczycielowi może przydać się kurs maturalny?
Superkorki – kompleksowy kurs maturalny dla poziomu rozszerzonego
Szanowni Państwo, Drodzy Koleżanki i Koledzy,
coraz częściej w rozmowach z nauczycielami słyszę pytanie: czy kurs przygotowany z myślą o maturzystach może być realnym wsparciem także dla nauczyciela szkoły średniej? Moja odpowiedź brzmi: tak – pod warunkiem, że jest to kurs zaprojektowany systemowo, a nie doraźnie „pod egzamin”.
Toteż tworząc kompleksowy kurs maturalny z języka polskiego, myślałam nie tylko o uczniach, lecz także o nas – nauczycielach praktykach i korepetytorach, którzy pracują w warunkach ograniczonego czasu, rozbudowanej podstawy programowej i podopiecznych o bardzo zróżnicowanych potrzebach.
Kurs jako zaplecze merytoryczne i metodyczne
Kurs obejmuje 144 wykłady interpretacyjne, trzy wykłady syntetyzujące (140–142), prezentacje do każdego wykładu oraz ebook:
Wszystkie te elementy tworzą spójny system dydaktyczny, który nauczyciel może wykorzystać:
• przy planowaniu pracy z lekturą,
• przy powtórzeniach materiału,
• w przygotowaniu uczniów do matury pisemnej i ustnej,
• w pracy indywidualnej i wyrównawczej.
Pojęcia literackie – wprowadzone w działaniu
Jedną z kluczowych wartości kursu jest sposób pracy z pojęciami literackimi.
Uczeń poznaje wszystkie terminy wymagane na maturze, ale:
• nie w formie definicji do zapamiętania,
• tylko poprzez analizę konkretnych tekstów literackich.
Pojęcia takie jak parabola, tragizm, groteska, ironia, konwencja, mit czy symbol pojawiają się w trakcie interpretacji, w naturalnym kontekście problemowym. To dokładnie ten model pracy, który sprawdza się również na lekcjach szkolnych i który możemy bezpośrednio przenosić do własnej praktyki dydaktycznej.
Pomoc nie tylko w klasach maturalnych
Choć kurs przygotowuje do matury, jego potencjał jest znacznie szerszy.
Z powodzeniem może być wykorzystywany:
• w klasach I–III jako materiał wprowadzający do pracy problemowej,
• na poziomie podstawowym – nie tylko rozszerzonym,
• w pracy z uczniem słabszym (porządkowanie sensów),
• w pracy z uczniem zdolnym (pogłębiona interpretacja).
Interpretacja problemowa i argumentacja to kompetencje, które warto rozwijać na długo przed klasą czwartą.
Prezentacja jako struktura wykładu interpretacyjnego
Poniżej zamieszczam przykład prezentacji wykorzystywanej w kursie maturalnym. Zawiera ona najważniejsze treści wykładu, może służyć jako „slajdy do powtórki”, a ponadto jest to materiał, który odzwierciedla logikę prowadzenia interpretacji problemowej.
Prezentacja pokazuje, w jaki sposób porządkuję tok wykładu: od wyodrębnienia problemu interpretacyjnego, przez kolejne poziomy analizy, aż po wnioski istotne z perspektywy egzaminu. Dla nauczyciela może ona stanowić model struktury pracy z lekturą — niezależnie od tego, czy pracuje w klasie maturalnej, czy wcześniejszych rocznikach.
Fragment wykładu problemowego – sposób prowadzenia interpretacji
Zamieszczony fragment wykładu z „Małej Apokalipsy” Tadeusza Konwickiego pokazuje, jak prowadzę interpretację problemową i jednocześnie porównawczą.
To przykład pracy, w której punkt ciężkości przesunięty jest na stawianie pytań interpretacyjnych, porządkowanie sensów i budowanie toku rozumowania. Dla nauczyciela jest to materiał ilustrujący, jak można modelować myślenie ucznia i przygotowywać go do samodzielnej interpretacji tekstu literackiego.
Wskazówki do matury i słownictwo erudycyjne – przykład omówienia
Ten fragment wykładu poświęcony „Makbetowi” Williama Szekspira pokazuje, w jaki sposób przechodzę od interpretacji do konkretnych wskazówek egzaminacyjnych.
Materiał ilustruje, jak porządkuję wymagania maturalne, jakie kategorie interpretacyjne i pojęcia wprowadzam oraz jak buduję słownictwo erudycyjne potrzebne do dojrzałej wypowiedzi pisemnej i ustnej. Dla nauczyciela może to być punkt odniesienia w pracy nad językiem interpretacji i argumentacji ucznia.
Te trzy materiały pokazują, że kurs dla maturzystów został zaprojektowany jako spójny system: od struktury wykładu, przez interpretację problemową, po świadome przygotowanie do egzaminu maturalnego.
Ebook jako narzędzie nauczyciela
Integralną częścią kursu jest ebook
Z perspektywy nauczyciela jest to:
• precyzyjne omówienie kryteriów oceniania,
• jasne rozróżnienie poziomu podstawowego i rozszerzonego,
• gotowe narzędzie do pracy nad argumentacją,
• pomoc w nauczaniu samokontroli wypowiedzi pisemnej.
Ebook może funkcjonować jako materiał referencyjny dla ucznia, ale też jako punkt odniesienia dla nauczyciela przy omawianiu prac pisemnych.
Sprawdzenie wypracowań – zewnętrzna diagnoza
W ramach kursu przewidziane jest sprawdzenie 3 wypracowań z rzetelną informacją zwrotną egzaminatorki. To szczególnie cenne:
• jako uzupełnienie szkolnej oceny,
• jako obiektywna diagnoza egzaminacyjna,
• jako punkt wyjścia do dalszej pracy dydaktycznej.
Myślę, że moje oceny mogą stanowić punkt wyjścia do dyskusji.
Nowoczesne podstawy naukowe
Wykłady powstały w oparciu o współczesne opracowania literaturoznawcze i dydaktyczne, a nie szkolne uproszczenia.
Zależało mi na tym, by:
• zachować wysoki poziom merytoryczny,
• nie rezygnować z głębi interpretacyjnej,
• łączyć akademicką rzetelność z realiami egzaminu.
Podsumowanie
Kurs dla maturzystów może być dla nauczyciela i korepetytora:
• zapleczem interpretacyjnym,
• wsparciem metodycznym,
• pomocą w pracy z lekturą,
• narzędziem do przygotowania uczniów do matury pisemnej i ustnej,
• materiałem do pracy także poza klasą maturalną.
To kurs uczniowski, który świadomie projektowałam tak, aby mógł być również narzędziem nauczyciela.
Mam nadzieję, że przyda się Państwu moja praca. Będę wdzięczna za każdą opinię i uwagę.
